Rol van de overheid, bedrijven, burgergroepen en individuen

Inleiding

De overheid ondersteunend is aan de burgers en staat voor het gemeenschappelijke belang van burgers.

Dit kun je herhalen binnen overheidsdiensten. B.v. een ziekenhuis ondersteunt burgers, b.v. door “handen aan het bed”. Management, gebouwen en apparatuur ondersteunen “handen aan het bed”. Een technicus ondersteunt apparatuur en verzorgt het onderhoud daarvan. Een planner ondersteunt de technicus. De piramide van ondersteuning is dus:

De piramide “omgedraaid”

Voor de overheid kan dit op veel vlakken gelden. Denk aan de leraren die bepalen of de schooldirecteur ze goed ondersteunt, burgers die de gemeente helpen nieuwe initiatieven in de wijk te beginnen, of burgerberaden over complexe onderwerpen. Voor de burger is er zo één aanspreekpunt zodat de burger zijn persoonlijk verhaal één keer doet. Aanspreekpunten regelen de vraag met hun netwerk binnen de overheid. Werknemers bij de overheid krijgen het vertrouwen met meer vrijheid en minder regels, zodat ze hun competentie gebruiken, initiatief kunnen nemen, meer leren en een bredere kijk hebben. De besluiten worden zo genomen waar de informatie is om die besluiten te nemen: snel, specifiek en persoonlijk voor de vrager. Werk binnen de overheid democratiseren we zo, en je werkt bij de overheid met plezier, zie bijvoorbeeld de organisatie van buurtzorg. Dit concept kan natuurlijk ook bij bedrijven, zie b.v. Harvard Business Review of de cultuur bij Netflix.

Bedrijvigheid met concurrentie als corrigerend mechanisme is goed, maar alleen op niet-essentiële producten en diensten. De overheid zorgt voor de essentiële zaken, dus daar krijg je samenwerking en openheid. Voor bedrijven zorgen we voor gezonde concurrentie, binnen de kaders die gesteld worden door de overheid (denk b.v. aan arbeidsomstandigheden en milieubelasting), en dat zorgt ervoor dat de goede bedrijven floreren.

De overheid heeft veel competentie binnenshuis. Denk aan kennis bij mensen in ziekenhuizen, scholen of bij de politie. Externe advisering door dure consultancybureaus (die ook nog een eigen belang kunnen hebben bij de adviezen) is dus niet nodig. Laat de mensen spreken die verstand van zaken hebben uit de praktijk, mogelijk gekoppeld met onderzoekers van een universiteit voor objectiviteit en structurele verbeteringen. De overheid zorgt voor zijn eigen kennis en kunde, en organiseert kennisuitwisseling tussen mensen en instellingen.