Waar doen we het eigenlijk allemaal voor? We willen allemaal gelukkig en gezond zijn in het leven. En gezondheid van mensen is misschien een belangrijke voorwaarde voor een bloeiende samenleving. Maar allerlei acties die we doen, leiden niet tot dat doel. We leven nu in overvloed, en worden daar niet gelukkig van:
- We hebben het hoogste gemiddelde inkomen ooit, maar veel gezinnen hebben continu geld tekort.
- We kopen spullen die we eigenlijk niet nodig hebben die vervolgens in de weg staan, en we later weggooien.
- Eten in overvloed, maar we hebben ook overgewicht.
- Mensen hebben bullshitjobs: ongeveer 25% van de werkenden in Nederland vindt zijn eigen werk nutteloos (Algemeen dagblad rapporteert op 1 maart 2021 zelfs 38%). Zie ook een uitzending van Tegenlicht hierover.
- We kopen goedkope producten, maar krijgen er een slecht geweten van. Mode uit Bangladesh door kinderarbeid en met grote verontreiniging. Chocola door slavernij. We kopen benzine, maar dragen zo bij aan het broeikaseffect.
- Monoculturen in de landbouw verhogen de productie en maken het goedkoop, maar dit is risicovol, vraagt bestrijdingsmiddelen en is slecht voor de natuur, mensen en dieren.
- We krijgen welvaartsziektes
We willen telkens meer, maar vanaf een bepaald inkomen (orde 75.000 Euro/jaar) voegt meer inkomen weinig geluk toe aan je leven. Eerst moeten basisbehoeften geregeld zijn (veiligheid, dak boven je hoofd, eten en drinken, …), daarna komen luxere behoeften voor in je vrije tijd. Een grote dure auto went snel en is daarna ook weer gewoon (maar kost veel meer grondstoffen, arbeid en geld). 1000 euro voor een rijke heeft weinig extra effect, maar 1000 euro voor een arme ontzorgt enorm.
“Stress en armoede vergroten de slechte karaktereigenschappen van mensen. Ik zie mijn patiënten echt veranderen als ze meer steun krijgen. Je moet niet helpen door te praten, dat komt later wel, je moet eerst vragen wat iemand nodig heeft. En dat is vaak gewoon extra geld of praktische hulp.” (interview met huisarts en straatarts Michelle van Tongerloo in de Volkskrant, 19 augustus 2022)
Bovendien zijn gelukkige mensen ook productiever, hebben minder zorg nodig, geven minder agressie, verkleinen de kans dat men de situatie wil ontvluchten (wat b.v. weer kan leiden tot drugsgebruik), en zijn innovatiever.
Maar als je niet gelukkig wordt van rijk zijn, waarvan dan wel? Zie een meer uitgewerkte lijst waar ook de overheid invloed op kan uitoefenen hieronder: